Asbest bij het slopen van een huis: wat moet je weten?
1. Waarom speelt asbest zo’n belangrijke rol bij sloopprojecten?
Asbest bestaat uit microscopisch kleine vezels die, wanneer ze vrijkomen, kunnen worden ingeademd. Deze vezels kunnen tot tientallen jaren na blootstelling nog ernstige gezondheidsproblemen veroorzaken. Tijdens sloopwerk komt vrijwel altijd stof vrij en worden materialen losgemaakt, gebroken of verwijderd. Hierdoor kunnen asbestvezels gemakkelijk vrijkomen als er asbesthoudend materiaal aanwezig is.
Asbest levert extra risico’s op omdat:
- Vezels onzichtbaar zijn met het blote oog.
- Het op onverwachte plekken aanwezig kan zijn.
- Het zich gemakkelijk via luchtstromen verspreidt.
- Je niet direct merkt wanneer je bent blootgesteld.
Om deze redenen zijn er strikte regels voor onderzoek, rapportage en verwijdering van asbest voordat de sloop van een woning mag beginnen.
2. Waar komt asbest voor in woningen van vóór 1994?
Asbest is verwerkt in meer dan 3.500 bouwproducten. Daardoor kan het op veel verschillende plekken voorkomen, soms zichtbaar maar vaak ook achter afwerkingen of binnen constructiedelen. Het kan verwerkt zijn in zowel harde materialen zoals golfplaten als in zachte toepassingen zoals isolatie of kitten die sneller vezels loslaten.
Veelvoorkomende plekken waar asbest wordt aangetroffen zijn onder andere:
- Dakplaten en dakbeschot.
- Plaatmateriaal in plafonds of achter gevelbetimmering.
- Ventilatiekanalen, afvoeren en oude kachelkanalen.
- Oude vinyltegels en teerachtige ondervloeren.
- Kitten, voegmaterialen en isolatielagen.
- Vensterbanken en afwerkplaten van vezelcement.
- Schoorsteenmantels en cv-onderdelen.
Omdat asbest op zoveel manieren kon worden toegepast, is een professionele inventarisatie altijd noodzakelijk.
3. Hoe werkt een officiële asbestinventarisatie?
Een asbestinventarisatie is verplicht voor alle woningen die vóór 1994 zijn gebouwd. Het onderzoek wordt uitgevoerd door een gecertificeerd asbestinventarisatiebedrijf en bestaat doorgaans uit de volgende stappen:
Visuele inspectie
De inspecteur loopt de volledige woning door en controleert zichtbare en moeilijk bereikbare plekken zoals kruipruimtes, dakconstructies en schoorsteenkanalen.
Monstername
Wanneer materialen verdacht zijn, worden kleine monsters genomen. Deze worden in een gespecialiseerd laboratorium onderzocht op samenstelling.
Risicobeoordeling
De inspecteur bepaalt op basis van het type materiaal onder welke risicoklasse de sanering moet plaatsvinden. Sommige materialen zijn goed hechtend en leveren minder risico op, terwijl andere toepassingen sneller vezels afgeven.
Rapportage
De bevindingen worden opgenomen in een officieel rapport, inclusief:
- Locaties van asbesthoudende materialen.
- Type, hoeveelheid en staat van het materiaal.
- Risicoklasse en aanbevelingen voor veilige sanering.
- Foto’s en plattegrondmarkeringen.
Dit rapport is verplicht voor de gemeente en vormt de basis voor de aanvraag van een sloopmelding of sloopvergunning.
4. Hoe ziet een veilige asbestsanering eruit?
Het verwijderen van asbest is specialistisch werk en mag uitsluitend worden uitgevoerd door erkende bedrijven. Dit proces is strak gereguleerd om te voorkomen dat vezels zich verspreiden.
Voorbereiding
De ruimte wordt afgesloten en afgezegeld. Soms wordt een onderdrukmachine geplaatst om te voorkomen dat vezels ontsnappen.
Verwijdering
Saneerders verwijderen het materiaal volgens vaste technieken, waarbij zo min mogelijk vezels vrijkomen. Vaak wordt het materiaal nat gehouden om stofvorming te beperken.
Verpakken en afvoeren
Asbesthoudend materiaal wordt luchtdicht verpakt in speciaal gecertificeerde verpakkingen en afgevoerd volgens strikte regels.
Eindcontrole en vrijgavemeting
Een onafhankelijke deskundige voert luchtmetingen en inspecties uit. Pas bij een volledig veilige meting mag de sloop verdergaan.
5. Wat betekent asbest voor de planning van een sloopproject?
Asbest heeft vaak invloed op de planning omdat er meerdere stappen nodig zijn voordat er gesloopt mag worden. Een normale volgorde ziet er als volgt uit:
- Asbestinventarisatie laten uitvoeren.
- Rapport indienen bij de gemeente.
- Beoordeling van melding of vergunning.
- Uitvoeren van de asbestsanering.
- Vrijgave van de woning.
- Start van de daadwerkelijke sloop.
Vertraging ontstaat vooral wanneer asbest onverwachts wordt ontdekt tijdens de sloop. In dat geval moet het werk direct worden stilgelegd, moet alsnog een inventarisatie worden uitgevoerd en volgt een nieuwe beoordeling. Door het onderzoek vooraf te laten uitvoeren, voorkom je deze problemen.
6. Wanneer hoeft asbest niet verwijderd te worden?
In sommige gevallen mag asbest blijven zitten, maar dit hangt volledig af van de conclusies in het inventarisatierapport. Dit is alleen mogelijk wanneer:
- Het materiaal volledig intact is.
- De geplande werkzaamheden het materiaal niet raken.
- De risicoklasse laag is.
- De omgeving geen risico loopt.
Bij een volledige woning sloop moet asbest vrijwel altijd worden verwijderd, omdat het materiaal tijdens de werkzaamheden beschadigd raakt.
7. Hoe bepaal je welke regels gelden voor jouw woning?
Om te bepalen welke verplichtingen in jouw situatie gelden, volg je de volgende stappen:
- Controleer of de woning vóór 1994 is gebouwd.
- Laat een gecertificeerd bedrijf een volledige asbestinventarisatie uitvoeren.
- Dien het rapport in bij de gemeente.
- Wacht op de beoordeling van de sloopmelding of sloopvergunning.
- Laat het asbest verwijderen volgens de voorgeschreven methode.
- Begin pas daarna met sloopwerkzaamheden.
Met deze werkwijze zorg je voor veiligheid, voldoen aan wetgeving en voorkom je vertraging.
Conclusie
Asbest is een essentieel aandachtspunt bij het slopen van een woning. Een inventarisatie is verplicht voor huizen die vóór 1994 zijn gebouwd en vormt de basis voor een veilige en verantwoorde sloop. Door tijdig onderzoek te laten uitvoeren en sanering door gecertificeerde professionals te laten doen, voorkom je gezondheidsrisico’s en vertraging. Zo kan de sloop veilig en efficiënt worden uitgevoerd.